Kategori: Makaleler

Fifo takipçilerine merhaba! Bu yazımız “Kombiye barı kaç günde bir su basılır” konusunu seven herkes için hazırlandı. Kombiye Barı Kaç Günde Bir Su Basılır? Basıncın Bilimi ve Günlük Hayatın Sessiz Rutini Eskişehir’de üniversitede çalışan biri olarak kış aylarının ayrı bir ritmi var. Sabah kampüse giderken hava keskinleşir, akşam dönüşte kombiyle ilgili küçük bir “acil durum mesajı” gelir: düşük basınç uyarısı. O anda akla gelen ilk soru genelde aynıdır: Kombiye barı kaç günde bir su basılır? Bu soru kulağa basit geliyor ama aslında içinde fizik, mühendislik ve biraz da ev içi alışkanlıklar var. Üstelik işin en ilginç yanı şu: çoğu kişi…

Abalone Oyunu Nedir ve Nasıl Oynanır? Taşları İtmenin Felsefi Derinliği Bazı oyunlar vardır, ilk bakışta “bu ne kadar zor olabilir ki?” dersin. Sonra beş dakika geçer, taşlar kaybolur, strateji çöker, arkadaşın sana gülerek “yanlış hamle yaptın” der ve sen hayatını sorgulamaya başlarsın. Abalone tam olarak bu kategoriye giriyor. “Abalone oyunu nedir ve nasıl oynanır?” sorusu da genelde böyle bir anın ardından gelir. Ya bir kafede denk gelirsin, ya bir arkadaşın “çok zeki oyundur bu” diye masaya koyar, ya da YouTube’da bir video izleyip “ben bunu çözerim” diye iddiaya girersin. Sonuç: egon hafif çizik. Ben İzmir’de yaşayan 25 yaşında biriyim. Arkadaş…

Fifo ailesine merhaba! Bu içerikte “Vakfıkebir kimin” hakkında kapsamlı bir rehber hazırladık. Vakfıkebir kimin? Sorunun arkasındaki tarih, kimlik ve coğrafya gerçeği Eskişehir’de üniversitede çalışan genç bir araştırmacı olarak bazen en basit görünen soruların en derin tartışmaları açtığını fark ediyorum. “Vakfıkebir kimin?” sorusu da tam olarak böyle bir soru. İlk bakışta bir ilçe adı gibi duruyor, hızlıca bir cevabı varmış gibi hissediliyor. Ama biraz kazmaya başladığında iş sadece bir idari sınır meselesi olmaktan çıkıyor; tarih, kültür, coğrafya ve toplumsal hafızanın iç içe geçtiği bir yapıya dönüşüyor. Bu yazıda Vakfıkebir’i yalnızca “hangi şehre bağlı?” sorusuyla değil, “neden öyle bir kimlik oluşmuş?” sorusuyla…

Merhaba! Türk ordusu kaç askeri var hakkında soru işaretleri olanlar için Fifo olarak kapsamlı bir yazı hazırladık. Kelimenin Coğrafyası: Anlatının Askerî Haritasından Edebî Ufuklara İnsanlık tarihi boyunca kelimeler yalnızca iletişim aracı olmadı; aynı zamanda birer kurucu güç olarak işledi. Bir anlatı, yalnızca sözcüklerden ibaret değildir; o, dünyayı yeniden kuran, algıyı dönüştüren ve hatta gerçeği eğip büken bir anlatı mekaniğidir. Bu nedenle “hangi illerde piyade birlikleri var?” sorusu, salt coğrafi bir sorgulama olmaktan çıkar; metnin içinde dolaşan, anlam katmanlarıyla çoğalan bir edebî soruya dönüşür. Bu yazıda mesele, askeri bir envanter listesi olmaktan çok uzak bir noktada ele alınır: kentler birer karaktere,…

Bugünün konusu Ambulans hemşireli kaç puan. Fifo olarak bu başlığı sade başlıklarla sizlere sunuyoruz. Geçmişi anlamanın bugünü yorumlamadaki rolü, sağlık sistemlerinin ve mesleki eğitimlerin dönüşümünü takip ederken daha da görünür hale gelir; çünkü bir mesleğin bugünkü “puanı” yalnızca bir sınav sonucu değil, uzun bir tarihsel inşanın sayısal karşılığıdır. Ambulans Hemşireliği ve Eğitim Puanlarının Tarihsel Arka Planı Sağlık Hizmetlerinin İlk Kurumsallaşma Dönemi Osmanlı’dan Cumhuriyet’e geçiş sürecinde sağlık hizmetleri büyük ölçüde dağınık ve yerel pratiklere dayanıyordu. Modern anlamda ambulans ve acil müdahale sistemlerinin temeli, 20. yüzyılın ortalarında atılmaya başlandı. Bu dönemde hemşirelik, çoğunlukla hastane içi bakım ile sınırlıydı. Belgeler, özellikle 1930’lu yıllarda…

Fifo ailesi merhaba! Bu içeriğimizde “6. sınıf sıfat ne demektir” konusunu tüm detaylarıyla inceliyoruz. 6. sınıf sıfat ne demektir? (Günlük Hayattan Bilime Uzanan Bir Bakış) Eskişehir’de üniversitede çalışan genç bir araştırmacı olarak dilin nasıl işlediğine sık sık takılıp kalıyorum. Çünkü dil, aslında sadece konuşma aracı değil; düşünme biçimimizin de omurgası. Özellikle Türkçede “sıfatlar” dediğimiz kelime grubu, hem günlük konuşmada hem de yazıda anlamı renklendiren küçük ama güçlü parçalar gibi çalışıyor. Peki tam olarak 6. sınıf sıfat ne demektir? Bunu sadece bir ders tanımı gibi değil, hayatın içinden örneklerle ve biraz da bilimsel bir merakla ele alalım. Sıfat Nedir? Temelden Başlayalım…

Alüminyum ihracatı ne kadardır? Ekonominin kıtlıkla kurduğu ilişki üzerine bir giriş Bugün Fifo sayfasında Alüminyum ihracatı ne kadardır hakkında akla gelen soruları tek tek ele alıyoruz. Kaynakların sınırlılığı ile insanın sınırsız talebi arasındaki gerilim, ekonomik düşüncenin en eski meselelerinden biridir. Bir metalin —özellikle de alüminyum gibi modern ekonominin omurgasında yer alan bir metalin— ihracat hacmi yalnızca bir ticaret verisi değildir. Aynı zamanda üretim zincirlerinin nasıl kurulduğunu, ülkelerin hangi alanlarda uzmanlaştığını ve küresel refahın nasıl dağıldığını gösteren bir aynadır. “Alüminyum ihracatı ne kadardır?” sorusu bu nedenle yalnızca sayısal bir merak değildir. Bu soru, aynı zamanda şu daha derin soruyu da içinde…

Kaynakların Kıtlığı, Kararlar ve İnsan Zihninin Sınırları Üzerine Bir Ekonomik Bakış İktisat, çoğu zaman sayılarla, grafiklerle ve modellerle anılsa da özünde kıt kaynaklar karşısında yapılan seçimlerin bilimidir. Zaman, para, dikkat ve bilişsel kapasite sınırlıdır; bu sınırlılıklar bireylerin ve toplumların her gün verdiği kararları şekillendirir. Demans gibi bilişsel işlevleri etkileyen bir durum söz konusu olduğunda ise, mesele yalnızca tıbbi ya da hukuki bir çerçevede değil, aynı zamanda ekonomik sistemin işleyişi açısından da önemli bir tartışma alanına dönüşür. “Demans hastası imza atabilir mi?” sorusu bu bağlamda yalnızca bir hukuk meselesi değil; bilgi asimetrisi, fırsat maliyeti ve dengesizlikler gibi temel ekonomik kavramların doğrudan…

Azer ismi Kuran’da geçiyor mu? Sessiz bir merakın peşinde Bazı isimler vardır, günlük hayatta sık duyarsın ama kökeniyle ilgili bir soru bir gün mutlaka aklına takılır. “Azer ismi Kuran’da geçiyor mu?” sorusu da benim için böyle bir anda geldi. Ankara’da bir kafede, laptop açıkken Excel tabloları arasında kaybolmuşken yan masada biri “Azer güzel isim ama dini bir kökeni var mı acaba?” diye soruyordu. Kulak misafiri oldum, sonra kendimi Google’da değil de doğrudan kaynakların içinde buldum. Ekonomi okumuş biri olarak refleksim hep aynıdır: bir şey iddia ediliyorsa veriyle bakmak. Ama isimler konusu sadece veri değil, aynı zamanda kültür, hafıza ve bazen…